Συμβούλιο Νέων του Δήμου Πρώτης
Πρόγραμμα   " Το Κιούπι στο Κιούπ-κιόι"

Α) Περιεχόμενο και έναυσμα

    Η πρωτοβουλία ανήκει στα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου Νέων του Δήμου Πρώτης, τα οποία σε μια προσπάθεια να βρουν νέους τρόπους έκφρασης των δεξιοτήτων τους και αξιοποίησης του ελεύθερου χρόνου τους, πρότειναν τη στήσιμο ενός εργαστηρίου κατασκευών με υλικά κάθε είδους. Ως καταλληλότερη επιλογή για την έναρξη αυτού του εγχειρήματος, προκρίθηκε η κατασκευή πιθαριών (Κιούπια), καθώς το "Κιούπι" είναι άμεσα συνδεδεμένο με την Πρώτη.   

Κοντά στον οικισμό υπήρχε περιοχή, απ' όπου έπαιρναν κατάλληλο αργιλούχο χώμα, με το οποίο έφτιαχναν μεγάλα πιθάρια (κιούπια). Αυτός είναι και ο λόγος που η ονομασία της Πρώτης Σερρών κατά την Τουρκοκρατία ήταν Κιούπ-Κιόι.           Η κατασκευή θα συνδυαστεί με παράλληλη έρευνα αρχείων και κάθε είδους πηγών, καταγραφή αφηγήσεων, φωτογράφηση, εκτύπωση-εμφάνιση φωτογραφιών και σλάιντς, που θα οδηγήσουν σε μία πλήρη παρουσίαση της σχέσης Κιούπι - Κιούπ-Κιόι σε μία πολυέκθεση των δημιουργημάτων των παιδιών. Προγραμματίζεται επίσης έκδοση βιβλίου με θέμα "Κιούπι - Κιούπ-Κιόι.", καθώς και σχετικού CD-RΟM.

 Β) Προετοιμασία

   Οι νέοι έχουν ήδη θέσει επικεφαλή του όλου εγχειρήματος την κα. Σιμώνη Γρηγορούδη (φοιτήτρια της Σχολής

Γ) Εμπλοκή των νέων

    Οι νέοι του ΔΗ.ΣΥ.Ν. θα προβούν στην κατασκευή των πιθαριών, στην φωτογράφηση σχετικών αντικειμένων, στην καταγραφή σχετικών αφηγήσεων, σε έρευνα αρχείων και άλλων πηγών στην συγγραφή των κειμένων του βίβλου, στην επιλογή και εμφάνιση των φωτογραφιών και των σλάιντς, στην οργάνωση της έκθεσης.

Δ) Συμμετοχή του φορέα υποστήριξης και/ή του συμβούλου.

    Φορέας υποστήριξης είναι ο Δήμος Πρώτης μέσω του Γραφείου Νεολαίας, το οποίο θα υποβοηθά στην γραμματειακή υποστήριξη και συντονισμό του Προγράμματος.

Ε) Στόχοι του προγράμματος

    Οι στόχοι του προγράμματος είναι πολλαπλοί:

1) Δημιουργική απασχόληση νέων,

2) Σύνδεση της νεολαίας με την τοπική παράδοση μέσω της ενασχόλησης με ένα χαρακτηριστικό αντικείμενο του τόπου, το Κιούπι.

3) Σύνδεση της νεολαίας με. τις παλαιότερες γενιές, που θα λειτουργήσουν ως πηγή πληροφοριών κάθε είδους.

4) Ανάδειξη της τοπικής παράδοσης μέσω της ανάδειξης επαγγελμάτων, που έχουν χαθεί στις μέρες μας.

5) Ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων των νέων.

6) Ανάπτυξη της τοπικής κουλτούρας μέσω της εκμάθησης νέων μορφών τέχνης, όπως η κεραμική και η φωτογραφία.

7) Σύνδεση των νέων με τον κόσμο των Μ.Μ.Ε., αφού το όλο εγχείρημα θα καταβληθεί προσπάθεια να προβληθεί στο ευρύ κοινό από τους ίδιους τους νέους με τις πλέον σύγχρονες μεθόδους.

8) Κάλυψη του κενού που υπάρχει, σε σχετικό συγγραφικό έργο για το "Κιούπι" στην ευρύτερη περιοχή της Πρώτης Σερρών (Κιούπ-Κιόι), με την συγγραφή βιβλίου.

9) Αξιοποίηση Αρχείων της ευρύτερης περιοχής, με σκοπό τη δημιουργία ενός ενιαίου Πολυ-αρχείου κατασκευών, φωτογραφίας, slides, βιβλίων, χαρτών.

ΣΤ) Αντίκτυπο σε τοπικό επίπεδο

    Τα. οφέλη δεν θα περιοριστούν στην ομάδα των νέων που θα απασχοληθεί ενεργά, θα καταβληθεί προσπαθεία να καταστεί το όλο εγχείρημα υπόθεση όλου του πληθυσμού του Δήμου, με συλλογή παλιών αντικειμένων που παρουσιάζουν σχετικό ενδιαφέρον.

    θα αξιοποιηθούν εξάλλου αφηγήσεις των παλαιοτέρων, ως πηγή πληροφοριών για τις παλαιότερες μορφές επαγγελματικής δράσης.

    θα καταβληθεί εξάλλου προσπάθεια να οργανωθεί από τη μία πλευρά ένα πολυ-εργαστήριο των νέων με κεντρικό θέμα καλλιτεχνικής δημιουργίας το Κιούπι, και από την άλλη δύο εκθέσεις και ένα σύγγραμμα που απευθύνεται στο ευρύ κοινό.

    Μακροπρόθεσμο στόχο αποτελεί η αναβίωση τοπικών εργαστηρίων που λειτουργούσαν στην περιοχή ως τις αρχές του αιώνα μας και μελλοντική ανάπτυξη αυτών μέσω αγροτουριστικών προγραμμάτων.

    Πάντως το παρόν σχέδιο δεν αποσκοπεί σε κάβε περίπτωση σε μία απλή καταγραφή παρελθόντων στοιχείων της τοπικής κοινωνίας. αλλά στην ανάδειξη και. κατά το δυνατόν αναβίωση αυτών.

Ζ) Ευρωπαϊκή Διάσταση

    Η μελέτη της τοπικής παράδοσης και κουλτούρας και η μεταλαμπάδευση στοιχείων της στη νεολαίο του τόπου, συνιστά προώθηση του ευρωπαϊκού πολιτισμού, που κύριο χαρακτηριστικό έχει την ποικιλομορφία.

    Το υλικό καλλιτεχνικής δημιουργίας που θα προκύψει από την εργασία των παιδιών, θα καταβληθεί, προσπάθεια να παρουσιαστεί σε ευρωπαϊκές χώρες μέσω προγραμμάτων ανταλλαγών που προγραμματίζει το Δημοτικό Συμβούλιο Νέων. Κατ' αυτόν τον τρόπο και οι νέοι της Ευρώπης θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν την ιστορική παράδοση της Πρώτης και γενικότερα της Ελλάδας, μέσω ενός χαρακτηριστικού τοπικού αντικειμένου, που είναι το Κιούπι.

Η) Αξιολόγηση-Συνέχεια

    Μακροπρόθεσμο στόχο αποτελεί η αναβίωση τοπικών εργαστηρίων επεξεργασίας πηλού, που λειτουργούσαν στην περιοχή ως τις αρχές του αιώνα μας, και μελλοντική ανάπτυξη αυτών μέσω αγροτουριστικών προγραμμάτων. Κάτι τέτοιο θα υποβοηθήσει την τουριστική ανάπτυξη του κηρυγμένου με προεδρικό διάταγμα παραδοσιακού οικισμού της Πρώτης.

    Το υλικό καλλιτεχνικής δημιουργίας που θα προκύψει από την εργασία των παιδιών, θα καταβληθεί προσπάθεια να παρουσιαστεί σε ευρωπαϊκές χώρες μέσω προγραμμάτων ανταλλαγών που προγραμματίζει το ΔΗ.ΣΥ.Ν.

    Δημιουργία πολυ-Αρχείου κατασκευών, φωγραφίας,slides, βιβλίων, χαρτών που θα εκτίθεται μόνιμα σε χώρο του Δήμου.

Έρευνα - Ιστορικό

  

   Η αγγειοπλαστική έχει μακραίωνη παράδοση στη Πρώτη. Τα πήλινα αγγεία καθημερινής χρήσης ήταν απαραίτητα σ' όλα τα νοικοκυριά μέχρι τη δεκαετία του 1950, οπότε άρχισαν να αντικαθίστανται από τα φτηνά βιομηχανοποιημένα γυάλινα και πλαστικά σκέυη.

   Η Πρώτη ήταν γνωστό κέντρο αγγειοπλαστικής και έμεινε μέχρι τις αρχές του αιώνα. Ωστόσο τον 18ο και 19ο αιώνα υπήρχαν και άλλα κέντρα κεραμικής. Κάθε τόπος εξειδικευόταν ως ένα βαθμό σε κάποια είδη αγγειοπλαστικής, ανάλογα με την τεχνογνωσία, την παράδοση και το είδος του πηλού που επεξεργαζόταν.

   Σήμερα δεν υπάρχουν αξιόλογα εργαστήρια αγγειοπλαστικής στην Πρώτη, αλλά ούτε και μεμονωμένα σε άλλους οικισμούς του νομού.

   Η Πρώτη ήταν ιδιαίτερα γνωστή για τα πήλινα κιούπια, που χάρη στις ιδιατερότητες του τοπικού αργίλου, διατηρούσαν το νερό, το κρασί, το στάρι, το λάδι. Τα κιούπια αυτά έφεραν λιτή διακόσμηση με παραδοσιακά μοτίβα από άσπρο ασβέστη. Τα κιούπια, αλλά και άλλα είδη αγγειοπλαστικής, κυρίως μικρά σκεύη καθημερινής οικιακής και αποθηκευτικής χρήσης, παράγονταν στα παραδοσιακά πετρόχτιστα εργαστήρια (καμίνια) που διασώζονται ακόμα στην περιοχή. Τα προϊόντα της αγγειοπλαστικής και ιδιαίτερα τα φημισμένα "κιουπιουλίτικα" εξάγονταν μέχρι τη δεκαετία του 1920 σ' όλη την Βόριο Ελλάδα. Σήμερα η Πρώτη φιλοδοξεί να γίνει και πάλι σημαντικό κέντρο αγγειοπλαστικής, όπου οι παραδοσιακές τεχνικές να συμβαδίζουν και εναλάσσονται με τις νέες τεχνικές του υαλώματος και της διακόσμησης.

Χρήστος Γιουργούδας - Αγγειοπλάστης από το Κιούπκιοί

Ο Χρήστος Γιουργούδας γεννήθηκε το 1914 στο Κιούπκιοι των Σερρών. Προέρχεται από οικογένεια αγγειοπλαστών, με μεγάλη παράδοση στην τέχνη αυτή. Ο παππούς του, Χριστόδουλος είχε εργαστήριο αγγειοπλαστικής (καμίνι) στο Κιούπκιοι από το 1850 περίπου. Ο Χρήστος Γιουργούδας θυμάται σήμερα το εργαστήριο του παππούτου στην Νότια πλευρά του χωριού στη θέση "Ασβεσταριές".

       «Κάναμε "κιούπια", τα παλιά τα χρόνια. Τα κιούπια ήταν, για το λάδι,στάρι,κρασί. Αλλά αυτά τώρα έχουν τελειώσει πια. Πέρα (δηλαδή στις ασβεσταριές και τη γύρω περιοχή) είχε καμίνια. Σ' όλη την περιοχή πηγαίναν τα κιούπια. Ύστερα σπάσαν τούτα πια (δηλαδή μειώθηκε η ζήτηση), βγάλαν τα ψυγεία, βγάλαν τα πλαστικά, τελειώσαν όλα, κλείσαν τα καμίνια

         Εδώ πέρα από παλιά είχε Τούρκους, και κάναν απ' όλα τα είδη. Οι Τούρκοι φύγαν το 1912 κι απομείναν οι δουλειές εδώ πέρα. Είχε παραγωγή το Κιούπκιοι, είχε το χώμα το ειδικό. Ο παππούς μου, εδώ δούλευε.

         Είχε ένα γαϊδούρι, έβαζε απάνω 5-10 κιούπια και πήγαινε στα άλλα τα χωριά και έβγαζε ένα ψωμί. Δεν είχε δουλειές τότε τίποτα. Οικογενειακές επιχειρήσεις ήταν τα καμίνια. Κι αρχινούσαν από μικροί, μόλις ποδαρώσει το μωρό και πιάσει και γυρίζει τον τροχό το πόδι, αρχίζει, σε τραβάει κι η λάσπη να κάνεις κατιτίς.Τα καμίνια δουλεύαν το καλοκαίρι, Παλιά βάζαμε κάθε βδομάδα καμίνι, 100 κιούπια έπαιρνε. Κιούπια, ένας που ήξερε, έπλαθε 20-50 τη μέρα.

         Παλιά δεν υπήρχε έτοιμος (πηλός). Εμένα ο παππούς μου μ' έπαιρνε, παίρναμε τα γαϊδούρια, να βάλουμε δυό κάσες απάνω και "άει να πάμε στο χώμα". Να πάμε να βγάλουμε για να τα ψήσουμε. Έπρεπε να πας να σκάβεις το χώμα, να το φέρεις και μετά να πιάσεις με τον κόπανο να το κοπανίσεις, για να γίνει ψιλό. Θέλει μετά με το κόσκινο να καθίσεις κάτω να το κοσκινίσεις, ύστερα να το φέρεις να το ρίξεις εδώ πέρα και με τα χέρια σου να το ανακατώνεις. Πολλή δουλειά. Να πας τώρα πάνω στη πλάτη, να βγάλεις τα κλαδιά, να τα κουβαλείς με τα ζώα και ν' ανάψεις φωτιά και να κάθεσαι όλη νύχτα να κοιτάς να ψηθούν, αυτή είναι δουλειά.»

Παναγιώτης Κιουπιουλής  

      Ο Παναγιώτης Κιουπιουλής είναι εγγονός του αγγειοπλάστη Δημήτρη Κιουπκιουλή. Για την αγγειοπλαστική παράδοση της Πρώτης ο Παναγιώτης Κιουπιουλής αναφέρει:

      "Η τέχνη των αγγειοπλαστείων του Πρώτης είναι πολύ παλιά. Κύριο χαρακτηριστικό της αντικείμενο είναι το κιούπι. Μέχρι και την δεκαετία του 1900 κατασκεύαζαν κυρίως αντικείμενα χρήσης και κουζινικά για το κάθε νοικοκυριό. Εκεί πέρα υπήρχαν αγγειοπλαστεία, που λειτουργούσαν αιώνες ακριβώς με την  ίδια διαδικασία. Με το πόδι τον τροχό, με τον πηλό να τον φτιάχναν όπως τον έφτιαχναν 1870, είναι καθεαυτού δηλαδή τα παλιά. Και τα καμίνια τους έξω ήταν με φωτιά, και τα κτίσματα είχαν μείνει όπως ήταν παλιά.

        Κατά τον Ιούνιο άρχιζαν, όταν ζέσταναν οι μέρες, δεν μπορούσαν αλλιώς να δουλέψουν. Ουσιαστικά ο οικισμός της Πρώτης ήταν πολλά αγγειοπλαστεία. Γιατί δεν φτιάχνουν πια, κι αυτοί που τα είχαν κληρονομήσει, τα παιδιά τους, τα είχαν μετατρέψει σε εξοχικά. Το κιούπι στη Πρώτης ήταν το πιο γνωστό, αλλά φτιάχναν κι άλλα σχήματα, χρηστικά πάντα, λεκάνες, γιουβέτσια, τη γλάστρα για λουλούδια.

        Η αγγειοπλαστική ήταν μια εργασία καθαρά της οικογένειας. Και για το χώμα ακόμα, θα πήγαινε  αυτός που το έφτιαχνε, είτε μόνος του ή με τα παιδιά του, θα επέλεγε ποιο χώμα του κάνει, θα το έπαιρνε με τα ζώα τότε, θα το φόρτωνε για να το πάει στο κιουπιάδικο του και να το επεξεργαστεί μόνος του. Αφού κοσκινιζόταν κουβαλιόταν αυτή η σκόνη στο εργαστήριο, απλωνότανε κάτω και μαζί με άλλη ποσότητα άλλη ποιότητα χώματος, το οποίο το ανακάτευε μέσα σε μια στέρνα γινότανε ένας χυλός, κοσκινιζόταν και αυτός ο χυλός, το έβρεχαν μετά αυτό, το έριχναν μέσα και ανακατωνόταν και γίνονταν πια ο πηλός. Και από και πέρα έμπαινε πια στην διαδικασία του τροχού. Το έφτιαχνε στον τροχό, η οποία ισχύει ακόμα αυτή η διαδικασία με το χέρι. Τώρα, μετά έπρεπε να στεγνώσει...

        Όλη η διαδικασία δηλαδή ήταν: μια μέρα έβγαζαν το χώμα, μια άλλη μέρα το έκαναν σκόνη, την άλλη μέρα το κοσκίνιζαν και την άλλη μέρα το ανακάτευαν και έκαναν πια τον πηλό. Μετά άρχιζαν και έφτιαχναν, στο εργαστήριο τη δουλειά. Έφτιαχναν τα κιούπια. Μια μέρα μετά έπρεπε όλη η οικογένεια να ασχοληθεί με το να τα βάλουν μέσα στο καμίνι, ένα-ένα και φυσικά όλη τη νύχτα έπρεπε να τα ψήνουν.

         Μετά τέλειωνε πια η διαδικασία, γινόταν το ξεκαμίνιασμα, και γινόταν αυτό που λέμε το ζωγράφισμα, το στόλισμα, το "πλούμισμα", έτσι το λέγανε. Με ασβέστη γινόταν. Τώρα έχει αλλάξει η διαδικασία, τώρα αυτά είναι διαφορετικά. Αυτά είναι τώρα δυο φορές ψημένα, μια φορά ψήνεται το πήλινο, ζωγραφίζεται και ξαναψήνεται με τα χρώματα, που είναι πυροχρώματα πια. Τα κιούπια δεν ζωγραφιζόταν, κυρίως φεύγαν αζωγράφιστα. Τώρα, αυτά που λέμε ισχύουν μέχρι το 1905

Έκπαίδευση

  Ο κεραμοποιός Άγγελος Βάκαλος μας συμβουλεύει :

             Φαίνεται πώς σ' όλους μας λίγο-πολύ αρέσει ν' ασχολούμεθα με τον πηλό. Το άγγιγμα και το ζύμωμα του μαλακού και εύπλαστου αυτού υλικού, πού πάνω του μένει και το πιο απαλό δαχτυλικό αποτύπωμα, δίνει πολύ χαρά σε μικρούς και μεγάλους. Κι' αυτό συμβαίνει, γιατί πολλούς τους ενθουσιάζει ή ιδέα της δημιουργίας μιας μορφής μέσα από την άμορφη μάζα. Άλλοι πάλι, κάνοντας την πρώτη τους γνωριμία με τον πηλό, νιώθουν να ξαναγυρίζουν στα παιδικά τους χρόνια, τότε πού τρελαινόταν να σκάβουν στο χώμα και στην άμμο. Ακόμα, αυτή ή ξεχωριστή αίσθηση πού δίνει ή επαφή με τον πηλό, οφείλεται στο ότι μπορεί κανείς να του δώσει όποια μορφή θέλει με τα χέρια του και χωρίς τη μεσολάβηση εργαλείου όπως στην ξυλογλυπτική ή τη μεταλλουργία. "Έτσι ξυπνάει μέσα του ή χαρά της άμεσης επαφής του ανθρώπου με τη γη.

Τι είναι όμως ο πηλός; Ό πηλός είναι σε γενικές γραμμές - αργιλώδες χώμα πού προέρχεται από πέτρωμα πού έχει κομματιαστεί και παρασυρθεί από το νερό. Είναι υλικό εύπλαστο, πού όταν ψηθεί γίνεται σκληρό και ανθεκτικό. Αύτη την ιδιότητα του πηλού εκμεταλλεύτηκε ο άνθρωπος από τα προϊστορικά κιόλας χρόνια. Χωρίς βοηθητικά εργαλεία, αλλά μόνο με τα ίδια του τα χέρια, ψηλαφώντας και πλάθοντας δημιούργησε πολλά και ποικιλόμορφα αντικείμενα και αγγεία, πού και σήμερα ακόμα προκαλούν το θαυμασμό καθώς σε αναρίθμητες φόρμες έρχονται στο φως απ’ τις ανασκαφές. Περίπου 5.000 χρόνια αργότερα εμφανίστηκε ο τροχός. Με τον τροχό τα αγγεία άρχισαν να γίνονται σε μικρότερο χρονικό διάστημα και ν' αποκτούν συμμετρικό σχήμα. Αυτή ή τεχνική, του γυρίσματος στον τροχό, διατηρήθηκε σχεδόν απαράλλαχτη μέχρι σήμερα. Ό τροχός, ωστόσο, δεν είναι για τους ερασιτέχνες. Όσο κι' αν το γύρισμα φαίνεται απλό, χρειάζεται μακροχρόνια πείρα και συστηματική και πειθαρχημένη άσκηση. Με την κατασκευή έργων κεραμικής στο χέρι, όπως τα ξέρουμε από την παράδοση, μπορεί ν' ασχοληθεί ο καθένας. Μ' αυτό ακριβώς το είδος ασχολούμαστε εδώ. Ή πείρα διδάσκει πώς και ο ερασιτέχνης μπορεί να φτιάξει τις πιο πρωτότυπες φόρμες, όταν δεν αντιγράφει αντικείμενα του εμπορίου ή ιστορικά πρότυπα. Για ν' αποφύγουμε αυτόν τον κίνδυνο, θα πρέπει να προσπαθήσουμε να φτιάξουμε κάτι ελεύθερα και ανεπηρέαστα, χωρίς να θέλουμε να βγάλουμε μια συγκεκριμένη φόρμα. Σ' αυτήν ακριβώς τη μοναδικότητα του κάθε δημιουργήματος βρίσκεται ή χάρη της ερασιτεχνικής κεραμικής.

Ιδιότητες και παρασκευή του πηλού

Ό ερασιτέχνης κεραμίστας μπορεί εύκολα να προμηθευτεί το υλικό του. Και πρώτα-πρώτα στα κεραμοποιεία, τα τουβλάδικα ή γλαστράδικα. Ό πηλός των κεραμοποιείων όμως περιέχει μικρά πετραδάκια, τα όποια πρέπει να αφαιρεθούν. Υπάρχει ακόμα στα εργαστήρια αγγειοπλαστικής. Εδώ πρέπει να προσέξουμε να μην πάρουμε τον λιπαρό (παχύ) πηλό. Γιατί πρέπει να ξέρουμε ότι υπάρχουν δύο ποιότητες πηλού: ο λιπαρός (παχύς) κι' ο αδύνατος (άπαχος). Ό λιπαρός πηλός είναι λείος στην αφή, όπως και ή πλαστελίνη και κατά το στέγνωμα και το ψήσιμο χάνει πολύ σε όγκο. 0ι πλάκες από λιπαρό πηλό γυρίζουν στα πλάγια ελαφρά προς τα πάνω και στις ενώσεις των κομματιών πού προσθέτουμε δημιουργούνται εύκολα σχισμές. Όσοι ασχολούνται για πρώτη φορά με την κεραμική, καλύτερα να προτιμούν τον αδύνατο πηλό, πού περιέχει αμμώδη συστατικά και γι' αυτό είναι τραχύτερος στην αφή από τον λιπαρό. Φτιάχνοντας το μίγμα με τη σκόνη του πηλού, μπορεί κανείς να καθορίσει το βαθμό λιπαρότητας. Πάντως, όσο ψηλότερο πρόκειται να γίνει ένα κεραμικό, π.χ., ένα αγγείο, ένα βάζο για το πάτωμα, τόσο πιο αδύνατος πρέπει να είναι ο πηλός. Αν πάρουμε σκόνη για λιπαρό πηλό - για να φτιάξουμε κάποιο κεραμικό, καλό θα είναι να την αναμίξουμε στεγνή, στο ένα τέταρτο της ποσότητας, με κοσκινισμένη άμμο χαλαζία ή σκόνη πυρίμαχης αργίλου. Να προσθέσουμε όσο νερό χρειάζεται για να σχηματιστεί μια στερεή μάζα, πού πρέπει να μείνει μία-δύο μέρες για να «τραβήξει». Ύστερα - για να στεγνώσει - θα την απλώσουμε σε πάχος μερικών εκατοστών πάνω σε μια γύψινη πλάκα (βάση).

Τέτοιες γύψινες πλάκες – πού μπορούν να κοπούν με πριόνι - πωλούνται στα καταστήματα υλικών οικοδομών. Στην ανάγκη μπορεί κανείς να χρησιμοποιήσει ένα κομμάτι χαρτόνι, μια σανίδα ή μια επίπεδη πέτρινη πλάκα. Για να διαπιστώσουμε αν ο πηλός είναι έτοιμος, τον πιέζουμε με το δάχτυλο μας κι' αν το δάχτυλο μας μείνει καθαρό ο πηλός είναι εντάξει. "Αν χρησιμοποιήσουμε γύψινες πλάκες, πρέπει να προσέξουμε να μην αναμιχθούν κόκκοι γύψου στον φρέσκο πηλό, γιατί μετά το ψήσιμο θα ξεκολλάνε απ’ τα τοιχώματα του κεραμικού. Όταν ο πηλός είναι φρέσκος περιέχει πολλές φουσκάλες, πού σκάνε με το ψήσιμο. Γι' αυτό, πριν άπ' τη χρήση, ο πηλός πρέπει να «χτυπιέται». Αν χρειαστούμε μικρή ποσότητα, μπορούμε να κάνουμε το εξής: Παίρνουμε ένα μακρόστενο κομμάτι πηλό, το κόβουμε στη μέση, έπειτα χτυπάμε τα δύο κομμάτια το ένα πάνω στο άλλο, τα ξανακόβουμε στη μέση και πάλι τα χτυπάμε το ένα πάνω στο άλλο. Καμία δωδεκαριά φορές πρέπει να γίνει ή παραπάνω επεξεργασία του πηλού μέχρι πού να είναι έτοιμος για χρήση. Κατά τον ίδιο τρόπο μάλιστα μπορούμε να αναμίξουμε και δύο διαφορετικά είδη πηλού. Τα ογκώδη κομμάτια τα κόβουμε στα δύο με ένα σύρμα και τα «χτυπάμε» το ένα πάνω στο άλλο .πολλές φορές, ζυμώνοντας πού και πού γερά τον πηλό. Ό πηλός πού έχει μεν σκληρύνει, αλλά μπορεί ακόμα να ζυμώνεται, εύκολα μαλακώνει. Για να το πετύχουμε αυτό πλάθουμε ένα κομμάτι πηλό στο μέγεθος και το σχήμα ενός τούβλου. Στο επάνω μέρος ανοίγουμε βαθιές τρύπες με το δείχτη του χεριού ή ένα στρογγυλό ξύλο, πού τις γεμίζουμε με νερό. Την επόμενη κιόλας μέρα ή μάζα πλάθεται εύκολα. "Αν, πάλι, ο πηλός είναι σκληρός σαν κόκαλο, ακολουθούμε άλλον τρόπο. Με τη βοήθεια ενός σφυριού τον σπάμε σε κομμάτια στο μέγεθος περίπου του φουντουκιού και τον τυλίγουμε μέσα σε μια υγρή πετσέτα. Τον φρέσκο πηλό μπορούμε να τον φυλάξουμε σ' έναν πλαστικό κουβά με καπάκι πού κλείνει καλά. Την επιφάνεια του πηλού θα την καλύψουμε με ένα υγρό πανί. Σε πλαστικές σακούλες (χωρίς τρύπες) μπορούμε να φυλάξουμε για εβδομάδες μισοτελειωμένα έργα από πηλό.

Βιβλίο Επισκεπτών

Μπράβο !!! Καλή η προσπάθεια, να συνεχίσετε Μαρία Δεν έχω λόγια να εκφράσω τα συγχαρητήρια μου για το έργο σας.. Εύχομαι να μην σταματήσετε εδώ, γιατί μπορείτε να καταφέρετε πολλά! Η φαντασία και το μεράκι εύχομαι να σας διακρίνουν σε όλη σας τη ζωή.

Συγχαρητήρια και ………… ραντεβού στην επόμενη έκθεση σας με νέα έργα. Βαϊα Μίκικη Εύχομαι τα παιδιά να έχουν το ίδιο κουράγιο να δουλεύουν πάντα. Είναι φανταστικοί. Τους εύχομαι πάντα επιτυχίες. Μάλλιου Αθανασία  Για να περιγράψω αυτή την έκθεση θα άρχιζα κάπως έτσι ….. φαντασία , τέχνη, δημιουργία, χρώμα, ένα τόνο νεολαίας……. Συγνώμη, θα τελειώσει το μελάνι ………………………. Ματίνα Συγχαρητήρια στη δασκάλα και στους νέους για τα εκθέματα. Τσιφούτη Ευαγγελία Εις ανώτερα !!! Κόντας Γεώργιος Θωμαϊδου Αλεξάνδρα Η διαμόρφωση του χώρου, που μοιάζει τόσο απλός αλλά ταυτόχρονα και πολύ φιλικός, πραγματικά εντυπωσιάζει, ιδιαίτερα σ΄ αυτούς που γνώριζαν τον χώρο από πριν. Σας αξίζουν θερμά συγχαρητήρια γιατί τέτοιες ενέργειες δείχνουν ότι οι νέοι στο Δήμο μας έχουν μεράκι και όρεξη για πολλαπλές δραστηριότητες. Κωστούδας Θεόδωρος Επειδή τα πολλά λόγια είναι φτώχια, τότε το μόνο που μπορώ να πω είναι ένα μεγάλο ΜΠΡΑΒΟ !!! Κοσμά Έφη Σας εύχομαι να επεκτείνετε τις καλλιτεχνικές ανησυχίες σας & να είσθε πάντα δημιουργικοί. Ε. Βασιλειάδη ΜΠΡΑΒΟ ΣΑΣ ΠΑΙΔΙΑ για την καταπληκτική δουλειά σας. Σας αξίζουν πολλά συγχαρητήρια! Το ταλέντο σας και η δημιουργικότητα σας με κατέπληξε αρχικά από τηλεοράσεως και σήμερα θαυμάζω τα έργα σας από κοντά. Εύχομαι το ενδιαφέρον σας και η όρεξη σας για την τέχνη να συνεχιστεί αμείωτο. Θεανώ Γιουβανούδη Πρόκειται για ένα χώρο γεμάτο έργα φτιαγμένα με όρεξη και μεράκι. Μια πραγματική κυψέλη δημιουργίας! Συγχαρητήρια σε όλους. Κηροποιός Δημήτρης Μπράβο στους μαθητές και στους δασκάλους σας. Να συνεχίζετε τις προσπάθειες σας. Καλή επιτυχία. Εργαστήρι Λαϊκής Παράδοσης Καβάλας .............................................................