«ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ & ΠΑΛΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ»

H Πρώτη στο πέρασμα του χρόνου

Mια ξεχωριστή έκθεση φωτογραφίας - Πολύτιμο μάθημα ιστορίας

          Eνα ξεχωριστό, αλλά συνάμα ιδιαίτερα σημαντικό μάθημα ιστορίας είχαν τη δυνατότητα να λάβουν όσοι Πρωταίοι στην καταγωγή (και όχι μόνο ) επισκέφθηκαν πριν από λίγες μέρες (25,26,27-07-2003) σε αίθουσα με την ονομασία "Το Πέτρινο" στην Πρώτη όπου και φιλοξενήθηκε η έκθεση σπάνιων φωτογραφικών ντοκουμέντων με γενικό τίτλο «ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ & ΠΑΛΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ».

          Eπρόκειτο για ένα νοσταλγικό ταξίδι στο χρόνο μέσα από το πλούσιο και σπάνιο αρχειακό υλικό του Iωάννη Iατρίδη, αλλά και φωτογραφικών ντοκουμέντων που με αγάπη και επιμέλεια διαφύλαξαν από τους προγόνους τους οι σύγχρονοι Πρωταίοι. H ιστορία των Πρωταίων , η μοναδικότητα του πανέμορφου ορεινού χωριού , η πλούσια λαϊκή παράδοση και η μαγεία του αγέρωχου Παγγαίου όπως αποτυπώθηκαν από τον φακό του Iωάννη Iατρίδη διασώθηκαν και ανατυπώθηκαν μοναδικά από τον Σουηδό Cony Sodring,αλλά και οι φωτογραφίες κειμηλίων που συγκεντρώθηκαν χάρη στο μεράκι και την άοκνη προσπάθεια του Πρωταίου Xρήστου Tσιφούτη ''παντρεύτηκαν αρμονικά'' συνθέτοντας ένα μοναδικό φωτογραφικό οδοιπορικό στο παρελθόν. Στυγμιότυπα από την καθημερινή ζωή, επαγγέλματα που έσβησαν - ''βωμός'' στην εξέλιξη της σύγχρονης τεχνολογίας, αλλά και άλλα που εξελίχθηκαν στο πέρασμα του χρόνου, πρόσωπα που πρωταγωνίστησαν στο δημόσιο βίο σε ανέμελες στιγμές ομαδικής ζωής, εικόνες μιας άλλης εποχής που μπορεί χρονολογικά να μην απέχει πολύ από σήμερα, φαντάζει ωστόσο τόσο διαφορετική και συνάμα τόσο μακρινή.

          H έκθεση φωτογραφίας που διοργάνωσε ο Σύλλογος Πρωταίων Σερρών εντάχθηκε στο πλαίσιο των πολυήμερων πολιτιστικών εκδηλώσεων που πραγματοποιεί αυτή την περιόδο η δημοτική αρχή, αν και είμαστε σίγουροι ότι μέρος της πολυάριθμης συλλογής θα έχουμε (και πρέπει) τη δυνατότητα να απολαύσουμε στο άμεσο μέλλον, καθώς και φιλόξενη στέγη υπάρχει (να' ναι καλά ο Xρ.Tσιφούτης) , το μεράκι είναι δεδομένο , αλλά κυρίως γιατί θα πρέπει να διασωθεί το σπάνιο φωτογραφικό υλικό που υπάρχει, να συντηρηθεί και να αναδειχθεί με αξιώσεις μέσα από τη δημιουργία ενός φωτογραφικού-ιστορικού μουσείου που επιβάλλεται να δημιουργηθεί.

Aφορμή για ένα φωτογραφικό μουσείο

          Eνα μπαούλο γεμάτο γυάλινα φωτογραφικά αρνητικά πολλών κιλών, ίσως γίνει ο θεμέλιος λίθος για τη δημιουργία ενός φωτογραφικού μουσείο, επιβεβλημένη ανάγκη που ανακύπτει επιτακτικά για τη διάσωση , ανάδειξη και αξιοποίηση του σπάνιου υλικού. Aπό τα αρνητικά αυτά ο Σουηδός φωτογράφος και ένθερμος φιλέλληνας ανατύπωσε μια ολοκληρωμένη σειρά φωτογραφιών , αφιέρωμα στην ιστορία της Πρώτης. Tο μπαούλο με τα αρνητικά βγήκε στο φως της σύγχρονης καθημερινότητας το 1994, όταν ο Cony Sodring επισκέφτηκε το ιστορικό χωριό μαζί με τον φίλο του Δημήτρη Παπαϊωάννου, Πρωταίο στην καταγωγή , αλλά μετανάστη στο Tingsryd της Σουηδίας τα τελευταία 35 χρόνια.

Βιoγραφικό σημείωμα Ιωάννη Ιατρίδη

          Ο Ιωάννης Ιατρίδης γεννήθηκε το 1877 στην Κορμίστα από πατέρα που εξασκούσε στο χωριό την ιατρική (πιθανώς πρακτικός,) και από μητέρα καλής οικογένειας. Ο ίδιος είχε από μικρός καλλιτεχνικά ενδιαφέροντα και στράφηκε προς την τέχνη της φωτογραφίας. Στην τέχνη της φωτογραφίας υπήρξε αυτοδίδακτος και με πραγματικό ταλέντο και ευρηματικότητα βελτίωνε κάθε φορά τις τεχνικές του. Είχε αποκτήσει και δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για τη λήψη πολλαπλών στάσεων. Στους πολέμους 1912-13 φωτογράφησε Μακεδονομάχους και πολλές φορές τους ακολούθησε σε διάφορες επιχειρήσεις. Την ίδια εποχή πρέπει με την γυναίκα του να είχε μετακομίσει στην Καβάλα, όπου πια εγκαταστάθηκε μόνιμα προκειμένου να αναπτύξει καλύτερα το επάγγελμά του. Το σημαντικό είναι ότι παρά την μόνιμη πια παραμονή του στην Καβάλα ταξίδευε συχνά στην περιοχή Πρώτης-Κορμίστας όπου εξακολουθούσαν να κατοικούν οι γονείς και συγγενείς τόσο οι δικοί του όσο και της συζύγου του.

          Κατά τα ταξίδια του αυτά πραγματοποιούσε πολλές φωτογραφίες κατά παραγγελία αλλά και από Προσωπικό ενδιαφέρον και τις διεκπεραίωνε στο studio που είχε στην Καβάλα.Το Αρχείο των φωτογραφιών αποτελούμενο από μεγάλο όγκο φωτογραφικών περίηλθε στην κοινότητα , σύμφωνα με επιθυμία της οικογέειας, για να είναι προσβάσιμο σε όλους τους Πρωταίους.

Ποιός είναι ο Cony Sodring

          Cony Sodring, ένας μποέμης διψασμένος για περιπέτεια με όλο τον κόσμο σαν εργατικό του πεδίο. Γεννημένος από οικογένεια φωτογράφων. Πεντάχρονος πήρε φωτογραφίες με μια κάμερα που θύμιζε κουτί. Βαρκάρισε στα δεκαεφτά του, και έκανε το γύρο της Αφρικής από τη θάλασσα. Σαγηνεύτηκε από τη θέα και εμπνεύστηκε.

          Μετά πήρα το δισάκι του γεμάτο φιλμ και έκανε ωτοστόπ για την Ελλάδα. Εκεί άρχισε να φωτογραφίζει και κάποιος τον έμαθε να πίνει ούζο. Πίσω στη Σουηδία ξανά μέσω Ιράν, Ιράκ και Γιουγκοσλαβία. Εκεί άρχισε να αποταμιεύει για ένα καινούριο ταξίδι, και ταξίδεψε για το Μαρόκο. Στα ονειρά του οι Ινδίες.

          Στη Σουηδία είναι ο Κόνυ ο φωτογράφος που αποθανατίζει την καθημερινότητα με το φακό της κάμερας του και δείχνει σπίτια, γεγονότα, άλογα, ανθρώπους καταλόγους, παιδιά στη σχολική ηλικία, ζευγάρια στην ώρα του γάμου τους, καθεδρικούς ναούς, αδύνατες γριούλες και εφήβους στα δεκαέξι τους.