Εκατόν εξήντα δύο ασπρόμαυρες φωτογραφίες 60Χ50cm και 30Χ20cm που χάρη στο ταλέντο και την ευαισθησία του Cony Sodring διασώθηκε και αναδείχθηκε το φωτογραφικό ταλέντο του Ιωάννη Ιατρίδη, ενώ πολλές εξ αυτών αποτελούν κειμήλια που συγκεντρώθηκαν χάρη στο μεράκι και την άοκνη προσπάθεια
των Πρωταίων Χρήστου Τσιφούτη και Δημήτρη Παπαϊωάννου και εξήντα πέντε έγχρωμες από την σύγχρονη ζωή της Πρώτης όπως την κατέγραψε η ματιά του Σουηδού καλλιτέχνη, "παντρεύτηκαν" αρμονικά συνθέτοντας ένα μοναδικό φωτογραφικό οδοιπορικό στο παρελθόν. Από τις φωτογραφίες που κέντρισαν την προσοχή όλων, αυτή που απαθανάτισε την παιδική ηλικία του βουλευτή Αχιλλέα Καραμανλή σε παραδοσιακό βαρελάδικο.

Αφορμή για ένα φωτογραφικό μουσείο

          Ένα μπαούλο γεμάτο γυάλινα φωτογραφικά αρνητικά πολλών κιλών, ίσως γίνει ο θεμέλιος λίθος για τη δημιουργία ενός φωτογραφικού μουσείου, επιβεβλημένη ανάγκη που ανακύπτει επιτακτικά για τη διάσωση , ανάδειξη και αξιοποίηση του σπάνιου υλικού. Από τα αρνητικά αυτά ο Σουηδός φωτογράφος και ένθερμος φιλέλληνας ανατύπωσε μια ολοκληρωμένη σειρά φωτογραφιών, αφιέρωμα στην ιστορία της Πρώτης. Το μπαούλο με τα αρνητικά "αντίκρυσε" το φως της σύγχρονης καθημερινότητας το 1994, όταν ο Cony Sodring επισκέφτηκε για πρώτη φορά το ιστορικό χωριό μαζί με τον αδελφικό του φίλο του Δημήτρη Παπαϊωάννου ( Πρωταίο στην καταγωγή, αλλά μετανάστη στο Tingsryd της Σουηδίας τα τελευταία 35 χρόνια), χάρη στην ευαισθησία και την απίστευτη προνοητικότητα του τότε Κοινοτάρχη Πρώτης, Ευάγγελου Λαδιά.

          "Η κληρονομιά που μας άφησε ο φωτογράφος της Πρώτης καλύπτει μια περίοδο 50 ετών. Από το 1903 ως το 1953. Χρησιμοποιώντας άλογο για τις μεταφορές του, ο Ιατρίδης γυρνούσε στα χωριά και αποθανάτιζε τις χαρές αλλά και τις λύπες των ανθρώπων της περιοχής Παγγαίου. Μάλιστα ορισμένες φωτογραφίες δεν μπορούσαν καν να εκτυπωθούν χωρίς κίνδυνο λόγω της πολιτικής κατάστασης της εποχής (π.χ. μια φωτογραφία απεικονίζει τον πατέρα του Δημήτρη και ένα φίλο του φαντάρο μαζί με μια ομάδα Βουλγάρων συνοριοφυλάκων. Αν η φωτογραφία αυτή έπεφτε στα χέρια των αρχών, λόγω της έντασης που υπήρχε τότε στα Βαλκάνια, η ποινή σίγουρα θα ήταν φυλάκιση)" δήλωσε ο Δημήτρης Παπαϊωάννου και αναφερόμενος στην έκθεση, ότι είναι αποτέλεσμα επίπονης και συστηματικής προσπάθειας πολλών ετών.

          "Θεωρούμε πολύ σημαντική την ιστορική και πολιτιστική αξία αυτών των φωτογραφιών, οι οποίες και θα είχαν πραγματικά χαθεί εαν ο πρώην Κοινοτάρχης Πρώτης Ευάγγελος Λαδιάς δεν ήταν προικισμένος με τη διορατικότητα που έπρεπε, ώστε να διασώσει το αρχείο του Ιωάννη Ιατρίδη. Του αξίζουν πραγματικά συγχαρητήρια και ευγνωμοσύνη των Πρωταίων για τη διάσωση του μοναδικού πολιτιστικού υλικού. Ο Σουηδός φωτογράφος Cony Sodring δούλεψε αφιλοκερδώς για την επανεκτύπωση των φωτογραφιών και διάσωσε και ανάδειξε το σπάνιο φωτογραφικό αρχείο" δήλωσε ο Πρόεδρος του Συλλόγου Πρωταίων Σερρών, Xρήστος Tσιφούτης.

Βιογραφικό σημείωμα Ιωάννη Ιατρίδη

          Ο Ιωάννη Ιατρίδης γεννήθηκε το 1877 στην Κορμίστα  από πατέρα που εξασκούσε στο χωριό την ιατρική (πιθανώς πρακτικός) και από μητέρα καλής οικογένειας. Ο ίδιος είχε από μικρός καλλιτεχνικά ενδιαφέροντα και στράφηκε προς την τέχνη της φωτογραφίας. Στην τέχνη της φωτογραφίας υπήρξε αυτοδίδακτος και με πραγματικό ταλέντο και ευρηματικότητα βελτίωνε κάθε φορά τις τεχνικές του. Είχε αποκτήσει και δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για τη λήψη πολλαπλών στάσεων. Στους πολέμους 1912-13 φωτογράφισε Μακεδονομάχους και πολλές φορές τους ακολούθησε σε διάφορες επιχειρήσεις. Την ίδια εποχή πρέπει με την γυναίκα του να είχε μετακομίσει στην Καβάλα, όπου πια εγκαταστάθηκε μόνιμα προκειμένου να αναπτύξει καλύτερα το επάγγελμά του. Το σημαντικό είναι ότι παρά την μόνιμη πια παραμονή του στην Καβάλα ταξίδευε συχνά στην περιοχή Πρώτης - Κορμίστας όπου εξακολουθούσαν να κατοικούν οι γονείς και συγγενείς τόσο οι δικοί του όσο και της συζύγου του.

         Κατά τα ταξίδια του αυτά πραγματοποιούσε πολλές φωτογραφίες κατά παραγγελία αλλά και από προσωπικό ενδιαφέρον και τις διεκπεραίωνε στο studio που είχε στην Καβάλα. Το Αρχείο των φωτογραφιών αποτελούμενο από μεγάλο όγκο φωτογραφικών υλικών περιήλθε στην κοινότητα, σύμφωνα με επιθυμία της οικογένειας, για να είναι προσβάσιμο σε όλους τους Πρωταίους.

Ποιός είναι ο Cony Sodring

          Cony Sodring, ένας μποέμης διψασμένος για περιπέτεια με όλο τον κόσμο σαν εργατικό του πεδίο. Γεννημένος από οικογένεια φωτογράφων. Πεντάχρονος πήρε φωτογραφίες με μια κάμερα που θύμιζε κουτί. Mπαρκάρισε στα δεκαεφτά του, και έκανε το γύρο της Αφρικής από τη θάλασσα σαγηνεύτηκε και από τη θέα εμπνεύστηκε.

          Μετά πήρε το δισάκι του γεμάτο φιλμ και έκανε ωτοστόπ για την Ελλάδα. Εκεί άρχισε να φωτογραφίζει και κάποιος τον έμαθε να πίνει ούζο. Πίσω στη Σουηδία ξανά μέσω Ιράν, Ιράκ και Γιουγκοσλαβία. Εκεί άρχισε να αποταμιεύει για ένα καινούριο ταξίδι, και ταξίδεψε για το Μαρόκο. Στα όνειρα του οι Ινδίες.

          Στη Σουηδία είναι ο Κόνυ ο φωτογράφος που αποθανατίζει την καθημερινότητα με το φακό της κάμερας του και δείχνει σπίτια, γεγονότα, άλογα, ανθρώπους καταλόγους, παιδιά στη σχολική ηλικία, ζευγάρια στην ώρα του γάμου τους, καθεδρικούς ναούς, αδύνατες γριούλες και εφήβους στα δεκαέξι τους.

          Όταν η επιθυμία να δει τις Ινδίες έγινε επιτακτική πήρε τη μηχανή του - μια παλιά ΗASSELBLAD - και ταξίδεψε για κει. Ξανά πίσω και δουλειά με φωτογραφίες για τα μουσεία. Ο Κόνυ είναι ένας αφηγητής, υφαίνει φωτογραφίες από λαούς όλου του κόσμου και τις δείχνει στα γηροκομεία. Συγχρονίζει το παιχνίδι των εικόνων αρχειοθετεί την κουλτούρα αποθανατίζει την τέχνη.

          Η κοινότητα του Tingsryd και η εταιρεία Lansforsakringar τον βραβεύουν με την υποτροφία στον πολιτιστικό τομέα το 1981. Στην Σουηδία φωτογραφίζει νοσοκομεία και τον κόσμο τους. Το 1995 παίρνει το πολιτιστικό βραβείο του νομαρχιακού συμβουλίου του KRONOBERG.

Απόδοση τιμής

          Κατά την ημέρα των εγκαινίων της έκθεσης η διοίκηση του Συλλόγου Πρωταίων βράβευσε τους βασικούς συντελεστές και δημιουργούς του πολιτιστικού γεγονότος, τους : Cony Sodring και Δημήτρη Παπαϊωάννου. Αναγνωρίζοντας και δημόσια την συμβολή τους για τη διάσωση και ανάδειξη της ιστορίας της Πρώτης, τα μέλη του Δ.Σ. τους απέδωσαν τιμητική πλακέτα και το χαρακτηριστικό σύμβολο του χωριού, ένα χειροποίητο κιούπι (Κιούπκιοϊ) συνοδευόμενο από κλάδο ελιάς (σύμβολο ειρήνης και φιλίας). Παράλληλα ο Πρωταίος επιχειρηματίας Παρίσης Γάλλος τους χάρισε από έναν πίνακα του Σερραίου δημιουργού Χριστόφορου Μελλίδη.