Η ΓΕΝΕΤΕΙΡΑ του κάθε Έλληνα απηχεί κι ένα τμήμα της ιστορίας της Ελλάδος. Η γενέτειρα του μεγαλύτερου γιου του Γεωργίου και της Φωτεινής Καραμανλή ήταν το όρος Παγγαίο, στην Ανατολική Μακεδονία, εκεί γεννήθηκε ο Κωνσταντίνος, στις 8 Μαρτίου του 1907. Κατά τον 4^Ο αιώνα τα ορυχεία του Παγγαίου πρόσφεραν, ως γνωστόν, χρυσό και άργυρο και στήριζαν οικονομικά το Μακεδονικό κράτος, στους χρόνους του Φιλίππου και του γιου του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Δέκα μίλια νοτιοδυτικώς του χωριού του Καραμανλή βρίσκεται η Αμφίπολη, για την οποία οι Αθηναίοι πολέμησαν τους Σπαρτιάτες κατά τον Πελοποννησιακό πόλεμο. Σε ίση περίπου απόσταση προς ανατολάς βρίσκονται οι Φίλιπποι, όπου ο Μάρκος Αντώνιος και ο μέλλων Αυτοκράτωρ Αύγουστος κατατρόπωσαν τον Βρούτο και τον Κάσιο, τους δολοφόνους του Ιουλίου Καίσαρος το 42 π.χ. Έναν αιώνα αργότερα, στον ίδιο τόπο, ο Απόστολος Παύλος κήρυξε για πρώτη φορά το Ευαγγέλιο στην Ευρώπη. Τριάντα μίλια βορειοδυτικώς βρίσκεται η επαρχιακή πόλη των Σερρών, όπου είχε στήσει άλλοτε την αυλή του ο Οθωμανός Σουλτάνος Βαγιαζήτ, καλώντας εκεί το 1394 τους υποτελείς Χριστιανούς άρχοντες των Βαλκανίων.

"Το Χωριό"

     Το χωριό του Καραμανλή ονομαζόταν Κιούπκιοϊ, δηλαδή, "το χωριό με τα κιούπια", που ήταν ονομαστό τοπικό προϊόν. Η περιοχή απελευθερώθηκε από τους Τούρκους κατά τους Βαλκανικούς πολέμους του 1912-13, ο μικρός Καραμανλής μόλις τους θυμόταν. Το χωριό μετονομάσθηκε τότε σε "Πρώτη", παίρνοντας το όνομα μιας βυζαντινής πριγκίπισσας, η οποία εφημολογείτο ότι παραθέριζε εκεί. Ζωντανή λοιπόν είναι η ηχώ της ιστορίας στη γενέτειρα του Καραμανλή. Και δεν πρόκειται μόνο για ελληνική και ρωμαϊκή ιστορία, αλλά και για τουρκική και βουλγαρική. Όπως και άλλοι μεγάλοι άνδρες της ιστορίας της Ελλάδος - μη εξαιρουμένου και του προκατόχου του Ελευθέριου Βενιζέλου - ο Καραμανλής γεννήθηκε Οθωμανός υπήκοος .

Και ήταν ήδη 6 χρονών, όταν έγινε ελεύθερος πολίτης του Βασιλείου της Ελλάδος, μετά τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου, τον Αύγουστο του 1913, που έθεσε τέρμα στους Βαλκανικούς Πολέμους. Αλλά και τότε η οικογένειά του δεν ένιωθε ασφαλής. Οι Βούλγαροι, σύμμαχοι των Ελλήνων κατά των πρώτο Βαλκανικό πόλεμο και αντίπαλοι κατά το δεύτερο, επεδίωκαν ανέκαθεν την προσάρτηση της Ανατολικής.Μακεδονίας.

Στα χρόνια εξάλλου που ακολούθησαν, κατά την διάρκεια των δύο Παγκοσμίων Πολέμων, αποπειράθηκαν δύο φορές να το πραγματοποιήσουν

     Παρά το τουρκικό του όνομα το Κιούπκιοϊ ήταν ένα εντελώς Ελληνικό χωριό. Οι ελάχιστοι Τούρκοι που ζούσαν εκεί ήσαν πάμφτωχοι - μεροκαματιάρηδες ή υπηρέτες. Και οι Τούρκοι αξιωματούχοι από τις Σέρρες - αστυνομικοί ή στρατιώτες - σπάνια έκαναν την εμφάνιση τους. Και όταν καμιά φορά πήγαιναν για να συλλάβουν Έλληνες εθνικιστές, όπως ο Γεώργιος Καραμανλής, συνήθως αποτύγχαναν, γιατί οι καταζητούμενοι διέφευγαν μέσα απ' τα στενά σοκάκια του χωριού, που ήταν πραγματικός λαβύρινθος. Οι Βούλγαροι εθνικιστές όμως ήταν σοβαρότερος κίνδυνος. Οι άτακτοι "κομιτατζήδες" τους ("άνδρες του κομιτάτου", δηλ. της επιτροπής) προκάλεσαν μιαν έντονη εθνικιστική αντίδραση στους κόλπους των Ελλήνων, επικεφαλής της οποίας ετέθη ο Γεώργιος Καραμανλής.

"Οικογένεια"

     Είχε και αυτός, (ο Γεώργιος Καραμανλής 1880-1932) γεννηθεί στο Κιούπκιοϊ. Το 1903 είχε αρχίσει να εργάζεται ως δάσκαλος στα Κερδύλια, είκοσι μίλια νοτίως του χωριού. Το ίδιο έτος στρατολογήθηκε από την Ελληνική εθνικιστική οργάνωση ως "Πράκτωρ Πρώτης Τάξεως". Η δραστηριότητα του έγινε αντιληπτή από τους Τούρκους, οι οποίοι το 1904 τον απέλυσαν από την δουλειά του. Όταν επέστρεψε στο Κιούπκιοϊ, μονολονότι ποτέ πια δεν ξαναδίδαξε, οι συγχωριανοί του συνέχισαν να τον αποκαλούν τιμητικά "δάσκαλο". Ο Γεώργιος Καραμανλής άρχισε τότε να επιδίδεται στην καπνοκαλλιέργεια - που ήταν η βάση της μακεδόνικης οικονομίας - και ευημέρησε. Το 1905 θέλησε να νυμφευθεί τη Φωτεινή Δόλογλου, επίσης από το Κιούπκιοϊ. Επειδή όμως οι γονείς της είχαν αντιρρήσεις, το ζεύγος κλέφτηκε .

Ένα χρόνο αργότερα, το 1906, ο Γεώργιος Καραμανλής άρχισε να χτίζει ένα καινούργιο σπίτι, σ' οικόπεδο που γειτόνευε με το μικρό σπίτι, όπου είχε γεννηθεί. Το μικρό αυτό σπίτι χρησιμοποιήθηκε για μερικά χρόνια σαν αποθήκη και στάβλος, τελικά όμως κατεδαφίστηκε, καθώς το καινούργιο σπίτι μεγάλωνε. Μόνο ο μεγάλος γιος τους το θυμάται αμυδρά. Τα οκτώ παιδιά του Γεωργίου και της Φωτεινής Καραμανλή γεννήθηκαν στο ίδιο δωμάτιο του καινούργιου σπιτιού.  Ο Κώστας το 1907, η Αθηνά το 1909 (πέθανε το 1914), η Όλγα το 1911, Αλέκος το 1914 (πέθανε το 2005), μια δεύτερη Αθηνά το 1917, η Αντιγόνη το 1921, Γραμμένος το 1925 (πέθανε το 1990),και ο Αχιλλέας το 1929.

  Επειδή είχαν πια μεγαλώσει, τα αγόρια είχαν άλλη κρεβατοκάμαρα και άλλη τα κορίτσια. Μόνον ο Κώστας είχε τα προνόμια του μεγαλυτέρου: Δικό του δωμάτιο, και τραπέζι για τα βιβλία του .

"Παιδικά παιχνίδια"

     Εν τω μεταξύ, ο Γεώργιος Καραμανλής συνέχισε την πατριωτική του δράση. Οι πρώτες αναμνήσεις του γιου του συνδέονται στενά με την ταραχώδη ζωή της Μακεδονίας. Κάτω από το στάβλο βρισκόταν ένα κελλάρι, όπου ο πατέρας του αποθήκευε όπλα για τους Έλληνες αντάρτες. Το μικρό αγόρι προσποιόταν ότι πήγαινε να φροντίσει την αγελάδα, για να επισκεφτεί το μυστικό οπλοστάσιο και να εξετάσει τα όπλα. Ακόμα διατηρείται στη μνήμη του η εικόνα των ανδρών που ανέβαζαν όπλα από το κελάρι, η σφαγή των Τούρκων το 1913, "η φλόγα της αγριότητας που σπινθήριζε στα μάτια των συγχωριανών μας", καθώς και ο εκχριστιανισμός μερικών Οθωμανίδων."Ακόμη και τώρα, όταν το σκέφτομαι, η καρδιά μου ακόμα σφίγγεται", είπε στο Γάλλο βιογράφο του. Ο πόλεμος και η βία ήταν τρόπος ζωής για τους λαούς της Μακεδονίας ο καθένας από αυτούς πίστευε ότι μόνον έτσι μπορούσε να επιβιώσει το έθνος του.

Το ίδιο συνέβαινε και με τα παιδιά του χωριού. Οργάνωναν μάχες σε μικρογραφία, εναντίον παιδιών από γειτονικά χωριά , και χρησιμοποιούσαν πέτρες αντί για όπλα. Ο γιος του δασκάλου γρήγορα αναδείχτηκε προικισμένος ηγέτης σ' αυτόν τον πετροπόλεμο. Αλλά και γρήγορα κατάλαβε ότι ο ανταρτοπόλεμος δεν ήταν πετροπόλεμος. Το 1908, ο πατέρας του είχε διορισθεί από τον Επίσκοπο Δράμας επικεφαλής της Επιτροπής

απελευθερώσεως της περιοχής του Παγγαίου. Κάποτε, ο κύριος οργανωτής του κινήματος στην Ανατολική Μακεδονία, γνωστός ως καπετάν Τσάρας, ήρθε στο Κιούπκιοϊ να δει τον πατέρα του. Το μικρό αγόρι παρουσιάστηκε στον καπετάνιο και όταν ρωτήθηκε σχετικά, του είπε ότι όταν θα μεγάλωνε, θα ήθελε να γίνει και αυτός "καπετάνιος". Αργότερα, μετά τους Βαλκανικούς πολέμους, όταν οι αντάρτες έγιναν πια τακτικοί στρατιώτες και εξαφανίστηκαν οι "καπετάνιοι", η φιλοδοξία του άλλαξε στόχο:"θα γίνω αρχηγός", έλεγε .

"Ο πατέρας"

     Επρόκειτο για ριψοκίνδυνη φιλοδοξία, γιατί ο ίδιος είχε δει τον πατέρα του να πληρώνει ακριβά το τίμημα της ηγετικής του ιδιότητας. Ο Γεώργιος Καραμανλής συνελήφθη, φυλακίστηκε και υπέστη κακομεταχείριση δύο φορές: Από τους Τούρκους το 1908 και τους Βουλγάρους το 1917. Η πρώτη σύγκρουση με τους Βουλγάρους σημειώθηκε όταν αρνήθηκε να εκδώσει διαταγές στα βουλγάρικα, τότε που αυτοί κατάλαβαν το Κιούπκιοϊ. Τη φορά εκείνη το μικρό αγόρι σφίχτηκε απεγνωσμένα στα πόδια του πατέρα του και με τις φωνές και τα κλάματά του έκανε τον Βούλγαρο αξιωματικό να αφήσει τον πατέρα του ελεύθερο. Όταν ο πρώτος παγκόσμιος πόλεμος έφτασε ως τη Μακεδονία, ο Γεώργιος Καραμανλής είχε καινούργια περιπέτεια. Οι Βούλγαροι τον συνέλαβαν και τον μετέφεραν όμηρο στην Βουλγαρία για δεκαοκτώ μήνες, το 1917-18. Η Φωτεινή αρνήθηκε κάθε χρηματική ενίσχυση, γνωρίζοντας ότι ο σύζυγος της θα τα έβγαζε πέρα. Η δράση του επιβραβεύτηκε αφού πέθανε, με τη μεταθανάτια απονομή στο Γεώργιο Καραμανλή, το 1936, αναμνηστικού μεταλλίου, για τη δράση του στον Μακεδονικό Αγώνα.

"Παιδικές Αναμνήσεις"

     Υπήρχαν βέβαια και ευτυχέστερες παιδικές αναμνήσεις, ιδίως μετά το τέλος του πολέμου, όταν ο πατέρας του γύρισε πια στο χωριό και όταν το Κιούπκιοϊ ονομάστηκε σε Πρώτη. Ωστόσο η ζωή για ένα παιδί δεν ήταν ποτέ εύκολη. Αγόρι δέκα ετών, την εποχή που ο πατέρας του ήταν αιχμάλωτος, ο Καραμανλής σκαρφάλωνε στο Παγγαίο όχι για να χαρεί τη θέα, αλλά για να μαζέψει τσάι του βουνού, και αργότερα - όσο μεγάλωνε - για να σκοτώνει λαγούς και ορτύκια για την κατσαρόλα. Έμαθε να καβαλάει καθώς και να κολυμπάει σε εκδρομές που έκανε στη θάλασσα. Όπως και τα αδέρφια του, ήταν υποχρεωμένος κατά της διακοπές να βοηθάει στα καπνοτόπια. Το φύτεμα του καπνού απαιτούσε τρεις δουλευτάδες σε κάθε αυλάκι, τον έναν πίσω από τον άλλον:Ένας άνοιγε την τρύπα, ένας τοποθετούσε το δενδρύλλιο και ένας το σκέπαζε και το πότιζε. Σήμερα η όλη διαδικασία διεξάγεται από μια και μόνο μηχανή, εκείνα τα χρόνια όμως τα πράγματα δεν ήταν εύκολα.

Η επιχείρηση του Γεώργιου Καραμανλή άνθησε μετά τον πόλεμο. Ο κλήρος του μεγάλωσε και έφτασε τα 40 στρέμματα, έτσι χρειάσθηκε να αγοράσει φορτηγό, για να μεταφέρει τη συγκομιδή του στον πλησιέστερο σιδηροδρομικό σταθμό. Ο ίδιος έδινε γενναιόδωρα δάνεια στους φίλους του, για να τα επενδύσουν στις επιχειρήσεις τους. Ήταν ο άρχοντας του χωριού, ιδιοκτήτης ενός από τα μεγαλύτερα σπίτια. Σαν πρώην δάσκαλος που ήταν, ήθελε να δώσει στο γιο του την καλύτερη δυνατή εκπαίδευση (οι θυγατέρες δεν ήταν για πολλά γράμματα, σύμφωνα με τις αντιλήψεις που επικρατούσαν τότε στην Ελληνική επαρχία).

"Σχολείο-Σπουδές"

     Στην Πρώτη υπήρξε μόνο ένα μικρό δημοτικό σχολείο. Έτσι το 1919 ο Γεώργιος Καραμανλής έστειλε το μεγαλύτερο γιο του, ηλικίας 12 ετών, να μείνει με φίλους στη Νέα Ζίχνη, σε απόσταση 15 μιλίων όπου υπήρχε διτάξιο γυμνάσιο για παιδιά έως 13 ετών.

     Το αγόρι ήταν στην αρχή απελπισμένο. Προσπάθησε μάλιστα δύο φορές να το σκάσει και να επιστρέψει σπίτι του. Τελικά κλειδωμένος στο σπίτι των οικογενειακών φίλων, συμβιβάστηκε με τη μοίρα του. Ύστερα από παραμονή ενός έτους στη Νέα Ζίχνη μετακόμισε στις Σέρρες, για να εγγραφεί στο μεγαλύτερο Γυμνάσιο των Σερρών, όπου και έμεινε τρία χρόνια. Η παιδεία άρχισε να του αρέσει όλο και περισσότερο. Ο Γεώργιος Καραμανλής ωστόσο αμφέβαλλε κατά πόσον η τοπική εκπαίδευση θα μπορούσε να εξασφαλίσει στο γιο του την εισαγωγή του στο Πανεπιστήμιο. Έτσι το 1923 πήρε την απόφαση να στείλει το γιο του στην Αθήνα, για να τελειώσει το Γυμνάσιο. Ο Κώστας Καραμανλής ήταν τότε 16 ετών.

Στο ταξίδι του στην πρωτεύουσα τον συνόδευσαν ο πατέρας του και ο αδελφός του Αλέκος. Η οικογένεια δεν είχε στενούς συγγενείς στην Αθήνα, κι έτσι τα αγόρια εγγράφηκαν σε ένα ιδιωτικό οικοτροφείο- γνωστό από το όνομα του διευθυντή του- το Λύκειο Μεγαρέως.  Ένα χρόνο αργότερο, το Σεπτέμβριο του 1924, ο μεγάλος πήγε στο 8ο Γυμνάσιο της Κυψέλης- όπου τον ακολούθησε κατόπιν ο αδελφός του- και οι δύο όμως συνέχισαν να είναι οικότροφοι στο Λύκειο Μεγαρέως.

Η κόρη του διευθυντή θυμάται το μεγάλο αδελφό ως τύπο και υπογραμμό, καταπώς το συνηθίζουν οι κόρες των διευθυντών σχολείων, προκειμένου για αγόρια μεγαλύτερα από αυτές. Ωστόσο και άλλοι τον θυμούνται σαν ένα έφηβο που ήταν πάντοτε άψογα ντυμένος, όμορφος και πεισματάρης.

"Οι φίλοι του στην Αθήνα"

     Ο ίδιος χαιρόταν τη ζωή του στην Αθήνα και δημιούργησε μόνιμες φιλίες στο σχολείο. Ακόμη και ως Πρωθυπουργός συμμετείχε στα ετήσια γεύματα που οργάνωνε η τάξη του. Ιδιαίτερο σύνδεσμο, που κράτησε πάνω από πενήντα χρόνια, είχε με δύο συμμαθητές του. Και οι δύο προέρχονταν - όπως και η του Καραμανλή - από τα μακρινά εκείνα φυλάκια του Ελληνισμού όπου οι Έλληνες έπρεπε να αγωνίζονται για να διατηρήσουν την εθνική τους υπόσταση. Ο Ιορδάνης Προπατορίδης, που είχε δραπετεύσει από τη Σμύρνη, όταν οι Τούρκοι κατέλαβαν την πόλη το 1912 και ο Θ. Θεοδωρίδης, που οι Ιταλοί τον έδιωξαν από την Ρόδο, το 1924, γιατί είχε υψώσει την ελληνική σημαία. Ο Καραμανλής ένιωθε συγκινημένος από τα βιώματα των δύο αυτών "παλαιοπροσφύγων", όπως τους αποκαλούσε.

     Ο Προπατορίδης έγινε ένας καλός χειρούργος. Ο Θεοδωρίδης άνοιξε φαρμακείο στο κέντρο της Αθήνας, όπου ο Καραμανλής- και ως υπουργός ακόμα- συνήθιζε να μπαίνει με τη συνταγή στο χέρι και να συζητεί καμιά φορά πολιτικά με τους άλλους πελάτες. Ένα τέταρτο μέλος της νεανικής αυτής παρέας, ο Νίκος Γιαννόπουλος, που έγινε επίσης χειρούργος, βρήκε τραγικό τέλος. Κάποια ασθενής του, την οποία είχε χειρουργήσει, δεν συνήλθε μετά την εγχείρηση. Ο σύζυγος της εκτός εαυτού από την απελπισία του, τον πυροβόλησε στο δρόμο και τον σκότωσε. Σύμφωνα με μαρτυρίες κοινών φίλων, ο Γιαννόπουλος υπήρξε ο πιο επιστήθιος φίλος του Καραμανλή της νεότητας του.

"Ηλιξ ηλικία τέρπει" κατά το ελληνικό ρητό ή- όπως λέγεται αλλιώς- "πέσμου το φίλο σου να σου πω ποιος είσαι". Πολλές φορές όμως οι φίλοι διαφέρουν διαμετρικά ο ένας από τον άλλον. Σε αντίθεση με τους φίλους του, ο Καραμανλής ήταν ευέξαπτος και εριστικός: "Είχα μεταβληθεί σε φόβητρο της περιοχής", παραδέχτηκε. Δεν ήταν Δε εντελώς ο τύπος και υπογραμμός μαθητού, όπως τον φανταζόταν η κόρη του διευθυντή του. Στο Πανεπιστήμιο παρακολουθούσε τα μαθήματα τόσο σπάνια, ώστε οι φίλοι του δεν μπορούσαν να καταλάβουν πως περνούσε σχεδόν πρώτος όλες του τις εξετάσεις. Το μυστικό του ήταν όταν πήγαινε στο σπίτι του κατά τις διακοπές, "έβγαζε τα μάτια του στο διάβασμα". Εξάλλου για τις πτυχιακές του εξετάσεις αποτραβήχτηκε στην άνετη απομόνωση ενός μοναστηριού στο Παγγαίο (Ιερά Μονή Αναλήψεως Πρώτης), όπου - όπως λέει ο ίδιος - "διάβασα σε τέσσερις μήνες, ότι δεν είχα διαβάσει σε τέσσερα χρόνια".

Με τους τρεις του φίλους μπήκε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Νοέμβριο του 1925. Ενώ ο Θεοδωρίδης γράφτηκε στη Φαρμακευτική Σχολή (με τετραετή φοίτηση) και οι άλλοι δύο στην Ιατρική Σχολή πενταετή φοίτηση), ο Καραμανλής γράφτηκε στη Νομική σχολή (με τετραετή φοίτηση). Παρέμειναν αχώριστοι, παρά το ότι τα ενδιαφέροντα τους διέφεραν.  Ο Καραμανλής, που είχε βάλει πλώρη για την πολιτική, παρακολουθούσε συχνά

τις συζητήσεις στη Βουλή, όπου έπιασε φιλίες με τον Αθανάσιο Αργυρό, ένα βουλευτή του Λαϊκού κόμματος από τις Σέρρες, με μεγάλη επιρροή. Υπήρχε ανάμεσα τους μια φυσική εκλεκτική συγγένεια, μια και ο Γιώργος Καραμανλής, συντηρητικός και βασιλόφρων, υποστήριζε και αυτός το Λαϊκό κόμμα. Οι πρόσφυγες όμως, που είχαν έρθει από περιοχές εκτός των συνόρων της Ελλάδος, όπως ο Θεοδωρίδης και ο Προπατορίδης, έκλιναν μάλλον υπέρ του κόμματος των Φιλελευθέρων.

"Παιδικές πολιτικές απόψεις"

     Οι αντιθέσεις των κομμάτων, όσον αφορά το πολίτευμα, ήταν ακόμη στο προσκήνιο και δημιουργούσαν μεγάλη οξύτητα. Το χρόνο που ήρθε στην πρωτεύουσα ο Καραμανλής, σαν μαθητής, εξορίστηκε ο Βασιλεύς Γεώργιος ο Β' και ανετράπη η μοναρχία. Η Αβασίλευτη Δημοκρατία που την διαδέχθηκε συγκλονιζόταν από στρατιωτικά πραξικοπήματα. Επί πλέον υπήρχαν και εθνικά προβλήματα στις σχέσεις της Ελλάδος με τις γειτονικές της χώρες: Ένας φοβερός πόλεμος με την Τουρκία το 1921-22, η κατάληψη της Κέρκυρας από τους Ιταλούς το 1923 και μια ατυχής επίθεση των Ελλήνων κατά της Βουλγαρίας το1925.Η διαμάχη μεταξύ βασιλοφρόνων και οπαδών της Αβασίλευτου Δημοκρατίας διήρκεσε από το 1915, που ο Καραμανλής ήταν οκτώ ετών, έως και το 1935. Ακόμα και μετά την παλινόρθωση της μοναρχίας, η διαμάχη αυτή θα συνεχιζόταν. Όλα αυτά τα γεγονότα συνέβαλαν στο να διαμορφώσει ο Καραμανλής μια φιλοσοφία πολιτικού πεσσιμισμού. Κατά το φίλο του τον Προπατορίδη, ωστόσο οι συμφοιτητές του τον θεωρούσαν ήδη ως άνδρα προορισμένο να διακριθεί στην πολιτική.

     Ο Καραμανλής, αναλογιζόμενος την πολιτική ανωμαλία της εποχής εκείνης, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το Κράτος, που έμελλε μια μέρα να κυβερνήσει, θα έπρεπε να στηρίζεται στη σταθερότητα, τη συνέχεια, την ανεκτικότητα και τη λογική. Η επανάσταση και η αλλαγή για την αλλαγή ήταν οι πατροπαράδοτοι εχθροί της συνταγματικής διακυβερνήσεως. Η Ελλάς, την οποία επρόκειτο να οικοδομήσει, δεν ήταν ασφαλώς η Ελλάς των φοιτητικών των χρόνων. Αυτός ήταν και ο λόγος που ενώ συνήθιζε να πειράζει τους φίλους του "πρόσφυγες", γιατί υποστήριζαν τον Βενιζέλο, ουδέποτε μάλωνε με κάποιον, επειδή αυτός ήταν Βενιζελικός. Ποτέ δεν δυσκολεύτηκε να συνάψει φιλίες με πολιτικούς αντιπάλους. Τούτο, ωστόσο, απαιτούσε περισσότερη προσπάθεια από ένα νέο που έπαιρνε την πολιτική στα σοβαρά, παρά από το Βενιζελικό του φίλο Πραπατορίδη, που την έπαιρνε στα αστεία.

Οι δύο φίλοι είχαν κι άλλες διαφορές. Ο Προπατορίδης θεωρούσε τα γούστα του Καραμανλή κάπως πρωτόγονα. Ο ίδιος λάτρης της όπερας, ενώ ο Καραμανλής προτιμούσε τις αστυνομικές ταινίες και τα νυκτερινά κέντρα. "Πως είναι δυνατόν να τραγουδάει κανείς και ταυτόχρονα να σκοτώνει κάποιον;" ρωτούσε ο Καραμανλής. Ο Προπατορίδης τον έπεισε ν‘ αρθεί σε μια παράσταση της "Τόσκα". Παρακολουθούσε με ανησυχία τον φίλο του κατά τη διάρκεια της πρώτης πράξεως, περιμένοντας να τον δει να φεύγει από στιγμή σε στιγμή. Καθώς όμως έπεφτε η αυλαία, ο Καραμανλής παραδέχτηκε με μισό στόμα ότι "δεν ήταν τόσο κακό". Έμεινε μεν έως το τέλος, αλλά δεν ξαναπήγε. Ως κύρια ψυχαγωγία του έμεινε ο κινηματογράφος, η δε συνηθέστερη αντίδραση του σε μια ταινία ήταν να την υποβάλει σε πολιτική ανάλυση.

    "Το Αγρίμι"

     Παρά τις στενές του φιλίες, είχε τη φήμη του "μοναχικού λύκου" - κάτι που οι Έλληνες το αποκαλούν "αγρίμι". Δεν συμμορφωνόταν με τους συμβατικούς τρόπους, ακόμη και στις φιλίες του. Κάποτε παραδέχτηκε ότι το να λέει "ευχαριστώ", όπως όλος ο κόσμος, ήταν μια τυπικότητα που τον δυσκόλευε.

     Αποφάσισε λοιπόν να μην είναι υποχρεωμένος σε κανένα. Αργότερα, το 1935 και πέρα, του παρουσιάστηκε μια πάθηση που τον απομόνωσε ακόμη περισσότερο: Άρχισε να υποφέρει από ωτοσκλήρωση, που εθεωρείτο τότε αθεράπευτη. Υπήρχαν επίσης και μερικά πιο άμεσα προβλήματα, κατά τα φοιτητικά του χρόνια, γιατί η επιχείρηση του πατέρα του άρχισε να πηγαίνει άσχημα.

"Καπνοκαλλιέργεια"

     Το 1925, η καπνοκαλλιέργεια έπαθε καθίζηση στη Μακεδονία λόγω συναγωνισμού του αμερικανικού καπνού στις αγορές της Ευρώπης. Ο Γεώργιος Καραμανλής ξανοίχτηκε υπερβολικά κατά τα χρόνια της ευημερίας . Επεξέτεινε την ιδιοκτησία του από σαράντα σε εκατόν εξήντα στρέμματα, δανειζόμενος με υψηλό επιτόκιο. Υπήρχαν στο χωριό και εχθροί που τον φθονούσαν, γιατί σπούδαζε τα παιδιά του. Το 1927 τα οικονομικά της οικογένειας βρίσκονταν σε κρίσιμη κατάσταση.

     Υπό κανονικές συνθήκες ο νεαρός Καραμανλής θ' άπρεπε να παρουσιαστεί για τη στρατιωτική του θητεία το 1927, πήρε όμως αναβολή για να τελειώσει τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο. Πριν πάρει το δίπλωμα, έπιασε δουλειά ως πράκτωρ σε μια ιταλική ασφαλιστική εταιρεία, στην οποία εργάστηκε καθ' όλο το 1928-29. Επρόκειτο για μια πολύτιμη εμπειρία και όχι μόνο από οικονομικής απόψεως. Για δυο χρόνια διέσχιζε ακαταπόνητα και προς όλες τις κατευθύνσεις την επαρχία του, κερδίζοντας αρκετά για να ξεπληρώσει χρέη του πατέρα του, αλλά και για να βοηθήσει στα έξοδα της οικογένειας. Με τις επαφές που είχε, απέκτησε γνώση του κόσμου, κάτι που έμελλε να τον βοηθήσει σημαντικά στην πολιτική του σταδιοδρομία. Και όταν ήρθε η ώρα να πάρει το πτυχίο του, στις 13 Δεκεμβρίου 1929, όλα αυτά τον είχαν εξοπλίσει με εφόδια που ξεπερνούσαν κατά πολύ τις συνήθεις φοιτητικές εμπειρίες.

"Ο Στρατός"

     Τρεις μήνες αργότερα, στις 8 Μαρτίου 1930, κατετάγη στο 19^ο Σύνταγμα Πεζικού στις Σέρρες. Επειδή ήταν πρωτότοκος γιος πολυτέκνου, ο χρόνος της υπηρεσίας στο Στρατό ήταν μειωμένος. Και ενώ θ' άπρεπε να υπηρετήσει 18 μήνες, απολύθηκε στους 4 μήνες, αφού προηγουμένως προάχθηκε σε δεκανέα, με ένα φύλλο ποιότητος που κατέληγε με τη φράση:"Διαγωγή αρίστη". Κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας του έκανε και την εξάσκηση του δικηγόρου και ήταν έτσι έτοιμος, όταν απολύθηκε, να αρχίσει τη δικηγορική του σταδιοδρομία.

"Δικηγόρος στις Σέρρες"

     Το έφερε η μοίρα ο πρώτος του πελάτης να είναι τσοπάνος, κατηγορούμενος για φόνο. Η υπόθεση όμως δεν έφθασε ποτέ στο δικαστήριο, γιατί ο πελάτης του εν τω μεταξύ είχε δραπετεύσει στη Ρουμανία. Κάθε νέος δικηγόρος έχει να αντιμετωπίσει τέτοιες απογοητεύσεις στην αρχή της καριέρας του. Οι δουλειές του γραφείου, ωστόσο, δεν άργησαν να μεγαλώνουν, και ο Καραμανλής μέσα σε μια τριετία έγινε οικονομικώς ανεξάρτητος. Μετακόμισε σε μεγαλύτερο γραφείο και κατόρθωσε να συγκροτήσει μια πλούσια βιβλιοθήκη με νομικά συγγράμματα και με τα έργα Ελλήνων συγγραφέων.

Η Όλγα, η μεγαλύτερη από τις αδελφές του, ήρθε στις Σέρρες για φροντίζει το σπιτικό. Δεν επρόκειτο για κοπιαστικό έργο, γιατί η δίαιτά του ήταν απλούστατη. Τα λιτά γεύματα του άφηναν περισσότερο χρόνο για σκέψη και για πολιτική συζήτηση. Η μόνιμη δουλειά της Όλγας ήταν να ετοιμάζει για τον αδελφό της σπανακόπιτα, μαγειρεμένη κατά τη συνταγή της μητέρας τους.      Η σταδιοδρομία ενός επαρχιακού δικηγόρου, όσο επιτυχής και αν ήταν, δεν μπορούσε βέβαια να ικανοποιήσει τις προσδοκίες του. Ήξερε ότι η κλίση του ήταν η πολιτική.

 Το 1932, που συμπλήρωσε τα 25 του, δέχτηκε να κατέβει υποψήφιος του Λαϊκού Κόμματος στις Σέρρες. Ο πατέρας του όμως είχε έντονες αντιρρήσεις και έφτασε ως το σημείο να του πει:"Ούτε εγώ θα σε ψηφίσω, εάν πολιτευθείς". Και τόνισε στο γιο του την ανάγκη να ασχοληθεί με τη δουλειά του, τον προειδοποίησε δε για τις παγίδες της πολιτικής."Η θα προδώσεις ή θα μείνεις τίμιος άνθρωπος και θα αποτύχεις: Πάντως, και στις δύο περιπτώσεις, θα υποφέρεις πολύ".

     Βέβαια θα έπρεπε να είναι πολύ τολμηρός ο νέος εκείνος του Μακεδονίτικου χωριού που θα απειθούσε τον πατέρα του. Ο Καραμανλής όμως ήταν πεπεισμένος για την κλίση του και είχε το θάρρος να αντιδράσει. Πολύ αργότερα θυμόταν την ουσία της απαντήσεως που έδωσε στον πατέρα του: "Εάν περιμένεις να νοικοκυρευτώ και να ζήσω μια συνήθη ζωή, πρέπει να σου πω ότι ποτέ δεν θα λογικευθώ κατ' αυτόν τον τρόπο. Αν έχω φιλοδοξίες, είναι γιατί μ' ενδιαφέρουν άλλα πράγματα πολύ σημαντικότερα από μένα τον ίδιο. Η μπορεί αυτό να είναι αφελές. Πιστεύω όμως ότι δεν δικαιώνεται η παρουσία μας σ' αυτόν τον κόσμο με το να καλλιεργούμε τη μικρή προσωπική μας ευτυχία. Καθένας προσφέρει τον εαυτό του κατά το δικό του τρόπο, ανάλογα με την ευκαιρία και τις περιστάσεις. Εγώ θέλω να αφιερωθώ στο λαό μου, θέλω να δικαιώσω το πέρασμα μου από τον κόσμο αυτό, υπηρετώντας αυτούς τους ανθρώπους και μέσω αυτών".

"Η πατρική αντίθεση"

     Η πατρική αντίθεση, ωστόσο, ήταν ακλόνητη."Είναι μεγάλη η απόσταση από τα λόγια στα έργα", είπε ο γέροντας, σαν να μπορούσε να αλλάξει τα μυαλά του γιού του. Τα τελευταία του λόγια ήταν πικρά: "Δεν θέλω να μας μολύνει το σπίτι αυτή η αρρώστια". Ο Αλέκος, ο μόνος αδελφός που ήταν σε ηλικία να καταλάβει τι συνέβαινε, ξαναφέρνει στη μνήμη του ύστερα από 50 χρόνια τη φοβερή εκείνη σκηνή.

     Η αποστροφή του Γεωργίου Καραμανλή στην πολιτική οφείλετο εν μέρει στην πολιτική κακοδαιμονία που επικρατούσε στην δεκαετία του 1920. Η μόνη περίοδος σταθερής διακυβερνήσεως υπό το αυτό καθεστώς κατά την περίοδο εκείνη ήταν η του Βενιζέλου, το 1928-1932. Η αποφασιστική εκείνη συνομιλία ανάμεσα στον πατέρα και γιο έγινε τον τελευταίο χρόνο της Βενιζελικής τετραετίας. Η διένεξη, ωστόσο, δυσκόλεψε τον Καραμανλή να κάνει αμέσως το αποφασιστικό βήμα. Απέσυρε λοιπόν την υποψηφιότητά του από τις γενικές εκλογές του Σεπτεμβρίου 1932 και επέστρεψε στη δουλειά του στις Σέρρες.

Τον πατέρα του δεν τον ξαναείδε παρά μόνο δύο μήνες αργότερα, όταν επισκέφθηκε και πάλι την Πρώτη. Επρόκειτο για την τελευταία τους συνάντηση, γιατί ύστερα από μερικές εβδομάδες, στις 21 Νοεμβρίου, ο Γεώργιος Καραμανλής πέθανε."Έχω την εντύπωση", είπε ο γιός του, "ότι ο πατέρας μου πέθανε με πίκρα στην καρδιά του. Πίστευε ότι οπωσδήποτε κάποια μέρα θα απεφάσιζα να αγνοήσω τη συμβουλή που μου είχε δώσει". Τούτο και έπραξε. Το 1974, όμως μια ομάδα θαυμαστών του πρόσθεσαν - χωρίς ο ίδιος να το γνωρίζει - μια επιγραφή στην ταφόπετρα του νεκρού δασκάλου, που έλεγε ότι ο γιος του είχε να κάνει καλά να τον παρακούσει και να ακολουθήσει πολιτική σταδιοδρομία.

"Επαφή με την πολιτική-Λαϊκό κόμμα"

     Νέες εκλογές προκηρύχθηκαν για το Μάρτιο του 1933 ο Καραμανλής όμως δεν έλαβε μέρος. Το φορτίο που έπεφτε στους ώμους του μετά το θάνατο του πατέρα του ήταν βαρύ. Αρχηγός της οικογένειας πια, είχε τρεις νεότερες αδελφές της παντρειάς και τρεις μικρότερους αδελφούς που έπρεπε να σπουδάσουν. Δυο χρόνια αργότερα όμως, χάρη στην επαγγελματική του επιτυχία, τα οικονομικά της οικογένειας είχαν σημαντικά βελτιωθεί. Ήταν σχεδόν αδύνατον να αποτύχει υποψήφιος του Λαϊκού Κόμματος στις εκλογές της 9^ης Ιουνίου 1935. Τρεις μήνες νωρίτερα είχε γίνει απόπειρα στρατιωτικού κινήματος από μια ομάδα Βενιζελικών αξιωματικών, οι οποίοι φοβούνταν ότι το καθεστώς της Αβασιλεύτου Δημοκρατίας κινδύνευε να ανατραπεί. Οι κινηματίες σημείωσαν μια βραχύβια επιτυχία στα βορειοανατολικά της χώρας. Ο Καραμανλής ήταν μεταξύ των γνωστών Λαϊκών που συνελήφθησαν από τους επαναστάτες και ετέθησαν υπό κράτηση στις Σέρρες. Ο Αλέκος τούφερνε κουβέρτες και φαΐ στη φυλακή. Το πραξικόπημα όμως σύντομα συνετρίβη από την κυβέρνηση και σε δύο βδομάδες ο Καραμανλής ελευθερώθηκε. Έτσι η έκβαση των εκλογών που ακολουθούσαν ήταν προκαθορισμένη. Οι Βενιζελικοί και οι άλλοι οπαδοί της Αβασιλεύτου Δημοκρατίας δεν κατέβασαν καν υποψήφιους.

     Παρ' όλον ότι υπήρξαν προστριβές ανάμεσα στους Λαϊκούς των Σερρών, το κόμμα κέρδισε άνετα τις οκτώ έδρες της περιοχής, με τον Αθανάσιο Αργυρό επικεφαλής. Στη χώρα ως σύνολο, οι Λαϊκοί και οι σύμμαχοι τους κέρδισαν 287 έδρες επί συνόλου 300. Οι λοιπές έδρες πήγαν σε δύο μικρά κόμματα της άκρας δεξιάς, ένα εκ των οποίων ήταν Ένωση Βασιλοφρόνων υπό την ηγεσία του Ιωάννη Μεταξά, πρώην αρχηγού του Γενικού Επιτελείου, το όνομα του οποίου έμελλε αργότερα να γίνει πασίγνωστο.

Ο Καραμανλής δεν άντλησε καμία ικανοποίηση από αυτόν τον εκλογικό περίπατο. Η μαθητεία του στα πολιτικά της χώρας είχε μόλις αρχίσει, και μάλιστα όχι όπως ο ίδιος θα το ήθελε. Όταν όμως γύρισε στην Αθήνα, για πρώτη φορά από τότε που την είχε αφήσει ως φοιτητής, άρχισε να κινείται, ως βουλευτής, σε νέους κύκλους. Στην αρχή, πολιτικός του μέντωρ ήταν ο Αργυρός, γρήγορα όμως συγκρότησε μια ομάδα με δύο ή τρεις άλλους βουλευτές της δικής του γενιάς.

Ανάμεσα τους ήταν ο Λάμπρος Ευταξίας, πλούσιος εργένης και ιδιοκτήτης ενός από τα λίγα εναπομένοντα αρχοντικά του 19^ου αιώνος στην πλατεία Κλαυθμώνος. Ακριβώς απέναντι απ' αυτό βρισκόταν το ξενοδοχείο Αθηνών, όπου ο Καραμανλής νοίκιαζε δωμάτιο υπό πολύ ταπεινότερες συνθήκες. Από το μπαλκόνι του ξενοδοχείου αυτού ο Καραμανλής εκφωνούσε, ως ηγέτης του κόμματος του, τον τελευταίο προεκλογικό του λόγο έως το 1963.

"Το αστέρι"

     Δεν άργησαν να τον προσέξουν και άλλοι πολιτικοί, συμπεριλαμβανομένου του Παναγή Τσαλδάρη. Ένας νέος δικηγόρος, ο Γεώργιος Οικονομόπουλος , που έγινε κατόπιν στενός φίλος, τον συνάντησε για πρώτη φορά στο ιδιαίτερο γραφείο του Τσαλδάρη και άκουσε τον Πρωθυπουργό να περιγράφει τον Καραμανλή ως άνδρα με λαμπρό μέλλον. Παρόλο που πιθανόν να έμοιαζε ακόμη σαν αμήχανος επαρχιώτης, η φυσική του αξιοπρέπεια και η ευθύτητα με την οποία μιλούσε προκαλούσαν την προσοχή. Αρχοντα τον αποκάλεσε αργότερα ένας από τους υπουργούς του, που ήταν άρχοντας και ο ίδιος: πατρίκιος, δηλ. γεννημένος φυσικός αριστοκράτης. Ο Καραμανλής ωστόσο ποτέ του δεν ξέχασε την καταγωγή του από το μακεδονιτικό χωριό και ποτέ δεν έχασε τη μακεδονιτική προφορά του.

Oι πληροφορίες αντλήθηκαν από το βιβλίο "ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ, Ο ΑΝΟΡΘΩΤΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ" του Κ.Μ. Γουντχαουζ, εκδόσεις Μορφωτική Εστία